Triết lí sống

Suy nghĩ về câu tục ngữ ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Đạo đức luôn là một nét tinh hoa truyền thống đẹp của người Việt Nam từ bao đời nay. Có nhiều các khác nhau trong cuộc sống để thể hiện những nét đẹp đạo đức của mỗi người, trong đó cha ông ta đã có câu tục ngữ đúc kết lại nhiều nét tinh túy đạo đức “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Nó không đơn thuần là một câu tục ngữ mà còn là lời dạy tốt đẹp, một đạo lý sống mà những thế hệ sau cần phải hiểu và tiếp tục phát huy.

Chắc chắn nếu có hỏi “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” chỉ có ở những đứa trẻ mới bắt đầu về nhận thức ngôn ngữ thôi, vì đây là một câu tục ngữ đã gắn liền với không biết bao nhiêu thế hệ trong lịch sử phát triển loài người ở nước ta. Là câu tục ngữ ngắn gọn nhưng lại súc tích qua từng lớp nghĩa trong đó. Hình ảnh hoa quả, trồng cây đều là những hình ảnh rất quen thuộc thường ngày, tuy nhiên ông cha ta lại mượn những hình ảnh này đẻ nói lên những đạo lý sâu sắc hơn. Để có được những trái thơm quả ngọt để thưởng thức mỗi người chúng ta cần phải nhớ đến việc tận hưởng của thời điểm hiện tại không phải tự dưng mà có. Những công sức chăm bẵm kỳ công của những “kẻ trồng cây” không quản ngại nắng mưa để mang lại những thành quả đẹp đẽ này.  Tuy nói về trái cây, nhưng không hoàn toàn nghĩa của nó đi theo hướng “nghĩa đen” như vậy, đối với mọi hoạt động, mọi thành quả trong cuộc sống đều được đúc kết một cách truân chuyên qua câu thành ngữ này.

Một mặt khác, câu tục ngữ này chỉ mang tính chất răn đe dạy lẽ phải ở đời, vì trong thực tế cây không trồng nhưng vẫn được mọc và tự phát triển tươi tốt dựa vào điều kiện tự nhiên rồi nở hoa kết trái bình thường. Tất nhiên, mỗi người chúng ta không nên học hỏi và hiểu theo nghĩa tự nhiên rằng “không ăn quả cây trồng thì ăn quả dại”, đó càng thể hiện cho sự bồng bột, sự bản năng chưa được giáo dục thuần hóa. Dù sao, những người lớn sẽ không nhìn đời bằng ánh mắt của những đứa con nít, nếu như đến đạo lý tôn trọng, đạo lý ứng xử đối với những giá trị mình đang hưởng thụ ngày nay mà chưa học được thì sẽ chẳng kẻ cuồng si nào muốn thèm tranh cãi điều này.

Để hiểu rõ hơn, mỗi một tư duy phải phóng khoáng, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” – mỗi người ở thế hệ sau đừng chỉ hiểu đơn giản đến nghĩa đen đó là ăn quả thì phải nhớ người trồng cây, nhớ mồ hôi nước mắt, nhớ những công sức họ bỏ ra mà còn phải nhuần nhuyễn về cả nghĩa bóng. Đây cũng mới là “linh hồn” của câu tục ngữ này. Con người không ai tự dưng được sinh ra, không phải từ “lỗ” chui lên. Phải hiểu được rằng không thầy dạy đạo lý, dạy chữ nghĩa thì tuy duy con người sẽ trở về hoang dã, tâm thức hoàn toàn thuần vật, liệu ai sẽ trưởng thành đúng nghĩa được. Thầy ở đây cũng có thể là bậc cha mẹ, ông bà, anh chị hơn tuổi… Đừng ai cãi lý lẽ với triết lý đã được đúc kết từ cha ông ta, bởi thực tế đơn giản ai cũng có ông bà cha mẹ của mình. Chính vì vậy, đã làm người điều đầu tiên đề sẽ được dạy dỗ phải luôn nhớ đến công sinh thành của cha mẹ, công dưỡng dục của thầy cô. Công ơn khó trả nên cần phải khắc cốt ghi tâm vừa để sống thuận đạo lý vừa làm an lòng “kẻ trồng cây”.

Khi đã học được đạo lý “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” với đấng sinh thành thì hãy thử nhìn rộng một chút ra thế giới hiện tại chúng ta đang sinh sống. Phải hiểu được rằng cuộc sống mà chúng ta đang sống bây giờ không phải tự dưng mà có, tất cả đều nhờ và công lao to lớn của biết bao nhiêu lớp thế hệ đi trước gây dựng nên. Hãy thử tưởng tượng xem tại sao mình lại được sống trong cuộc sống hòa bình, cơm ăn áo mặc cả ngày đều đủ cả. Để có được ngày hôm nay liệu đã có bao nhiêu sự đánh đổi từ thế hệ cha ông ta? Đừng bao giờ nghĩ rằng tất cả những gì bạn đang sử dụng là những điều hiển nhiên. Đến con đường bạn đi xe mỗi ngày nó cũng phải đơn thuần tự có, bát cơm bạn ăn cũng không tự dưng mà có… Mọi vận động tồn tại đều có lý do, bạn tồn tại cũng có lý do nên nếu đang sống, được sống hãy lựa chọn một cuộc sống ý nghĩa hơn.

Không chỉ riêng qua câu tục ngữ “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” mà thực thế cuộc sống mọi thứ xung quanh vẫn vận động mỗi ngày, điều đó như nhắc nhở chúng ta rằng phải luôn biết kính trọng, biết ơn đối với những “thành quả” của thế hệ đi trước bằng lời nói mà phải thực hiện bằng hành động cụ thể. Mỗi chúng ta đều phải thể hiện được ân nghĩa của mình, sống sao cho thật đúng đắn, thật có tình có nghĩa không để bản thân phải phụ lại những người có công nuôi dưỡng, giáo dục mình.

Qua câu tục ngữ này, sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về đạo lý làm người, đạo đức trong cuộc sống, hiểu được những phẩm chất tốt đẹp của con người. Cha ông ta có rất nhiều câu tục ngữ nhưng qua thời gian có nhiều câu không còn thích hợp nữa, nhưng ngược lại có nhiều câu qua bao lâu cũng vẫn giữ được nghĩa thâm trầm, sâu sắc, vẫn còn nguyên giá trị tinh hoa đến ngày nay. Không chỉ riêng “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” mà còn nhiều tục ngữ, thành ngữ khác cũng là kho tàng vô giá cần được thế hệ sau trận thiện mỹ hơn trong cuộc sống luôn linh chuyện này.

PeteSharPart

Suy nghĩ về câu tục ngữ ăn quả nhớ kẻ trồng cây
5 (100%) 1 vote

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *